کتاب ده خال یک حال نوشته سیدمحمدعلی حافظی از دل مقاله‌ها و سخنرانی‌هایی شکل گرفته که پیش‌تر در نشریه‌ها، همایش‌ها و مجامع گوناگون ارائه شده‌اند. همین پیشینه به این کتاب حال‌وهوایی داده که هم رنگ پژوهش دارد و هم ردّ گفت‌وگو با فضای عمومی. نویسنده در مقدمه توضیح می‌دهد که این ۱۰ خال یا ۱۰ نقطه، با وجود تفاوت موضوعی، بر یک حال مشترک استوارند: بازسازی و ارتقای فرهنگی ایران و ایرانی. به همین دلیل، پراکندگی ظاهری فصل‌ها در عمل به یک محور فکری واحد برمی‌گردد.
این کتاب از ۱۰ بخش اصلی تشکیل شده است؛ از جمله حافظ‌شناسی، تاریخ تصوف، مولانا، تاریخ فلسفه، پزشکی در ایران باستان، خراسان خاستگاه اندیشه ایران، انرژی‌های نو، توسعه‌ی پایدار و سبز خراسان جنوبی، ابن حسام و ریزش مو. این تنوع نشان می‌دهد که نویسنده فرهنگ را فقط در ادبیات یا تاریخ خلاصه نمی‌کند و آن را شبکه‌ای از اندیشه، زیست اجتماعی، دانش، هنر و تجربه‌ی تاریخی می‌بیند. در هر بخش، متن فقط به معرفی موضوع بسنده نمی‌کند و معمولاً می‌کوشد آن را به مسئله‌ای بزرگ‌تر در هویت و وضعیت فرهنگی پیوند بزند.
این کتاب در بخش‌های ادبی و تاریخی، لحن جدلی‌تر و صریح‌تری پیدا می‌کند. نمونه‌ی روشن آن مقاله‌ی مفصل حافظ‌شناسی است که در آن نویسنده از زاویه‌های مختلف به شعر و اندیشه‌ی حافظ نگاه کرده و برداشت‌های رایج را به چالش کشیده است. در بخش‌های دیگر نیز همین روحیه دیده می‌شود: رجوع به گذشته فقط برای یادآوری نیست، بلکه برای سنجش داشته‌ها، دیدن آسیب‌ها و فکرکردن به امکان تغییر است. از این نظر، این کتاب مجموعه‌ای از مقاله‌های جدا از هم نیست، بلکه نقشه‌ای از دغدغه‌های پیوسته‌ی نویسنده است.

***نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.***