بسيارى از نارسايى‌ها و هنجارشكنى‌هاى اجتماعى در جوامع بشرى، برخاسته از تربيت نادرست يا بى‌توجهى به اصول تربيت، به‌ويژه در قشر نوجوان و جوان است. امروزه دانستن مبانى و روش تربيت، از ضروريات نظام‌هاى آموزشى و فرهنگى است و هر چه جوامع گسترش مى‌يابند و روابط بين آنها عميق‌تر مى‌شود، اين ضرورت بيشتر احساس مى‌شود. و حتى روى آوردن به آموزه‌هاى دينى و نگرش فرامادى به تربيت، از مقولات جديد حوزه‌هاى آموزشى در جهان غرب است.

در تفكر دينى و اسلامى، آنچه متضمن سعادت و كاميابى جوامع بشرى است و دنيا و آخرت آنها را آبادان مى‌كند، عمل به قرآن كريم، سنت نبوى و عترت علوى است. در آيات قرآن كريم و احاديث و روايات اهل بيت(ع) توصيه‌ها و مفاهيم تربيتى در كنار تجسم عينى و عملى، ما را از ارزش‌هاى نامطمئن و آزمون و خطا در عمل بازمى‌دارد و به روش‌ها و منش‌هاى سازنده‌اى كه در سيره تربيتى ائمه اطهار(ع) آثار و بركات خود را نشان داده‌اند، عملاً رهنمون مى‌شوند. از اين جهت است كه امام خمينى(ره) در آغاز وصيت‌نامه سياسى  الهى خود، عمل به قرآن و عترت را متضمن سعادت و تكامل جوامع بشرى مى‌داند.

با اين سفارش امام راحل(ره)، بازگشت به قرآن و عترت و بازشناسى و تدوين روش‌هاى تربيتى از منظر قرآن و اهل بيت(ع) نه تنها امر لازم، بلكه از ضروريات حوزه تربيتى و آموزشى نظام جمهورى اسلامى است و هم‌چنين اين ضرورت تنها به حوزه آموزش و پرورش كشور منحصر نمى‌شود، بلكه هر فرد بيدار و عاقلى كه خود را براى جهان آخرت و ملاقات با خداوند متعال مهيا مى‌كند، به منشور تربيتى اسلام محتاج است.

فصل اول كتاب «تربيت در مدرسه قرآن و ولايت» به «خودشناسى» كه موضوع اصلى تربيت است اختصاص داده شده است. در فصل دوم به آداب تربيت كه بايد به عنوان راه و رسم زندگى معمول بشر در آيد توجه شده است. در فصل سوم به عوامل تربيت اشاره شده است كه يك مربى و معلم خوب علاوه بر آراستگى به آداب تربيت، نيازمند عوامل آن است كه در تربيت و هدايت ديگران موفق باشد. فصل چهارم به آثار تربيت به عنوان نتايج كار و تلاش مربيان پرداخته است تا پس از پايان دوره تربيتى، شاهد حاصل تلاش و زحمات خود باشند و نيز كمبودها و كاستى‌ها را در كار خود شناسايى نمايند. و در فصل پنجم به هدف عالى تربيت در جامعه يا جوامع اسلامى اشاره شده است تا مشخص شود كه هدف نهايى در همه نظام‌هاى پرورشى و آموزشى، تربيت انسان‌هايى وارسته و آماده از جهت علمى و عملى براى نظام جهانى امام زمان (عج) است.